Tuần: 1
Tiết: 1
Ngày soạn:
Ngày dạy:


phần i: thành phần nhân văn của môi trường

Bài 1: Dân số

I. Mục tiêu.
1. Kiến thức:
- HS cần có những hiểu biết về tháp tuổi và dân số.
- Biết dân số là nguồn lao động của một địa phương.
- Biết tình hình và nguyên nhân của sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số đối với các nước đang phát triển.
2. Kĩ năng:
- HS hiểu và nhận biết được sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số qua biểu đồ dân số.
- Rèn kĩ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp tuổi
II. Chuẩn bị.
- Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ đầu công nguyên đến 2050.
- Hình vẽ các dạng tháp tuổi (SGK phóng to).
- Hình vẽ tháp tuổi của Xingapo (1981).
III. Tiến trình dạy học.
1. định lớp:
2. Giới thiệu bài.
3. Hoạt động của GV và HS
Nội dung ghi bảng

HS đọc SGK (P1)
1. Dân số, nguồn lao động.

? Điều tra dân số cho ta biết điều gì ?


TL: Biết.
+ Dân số.

- Tổng số người của địa phương, một quốc gia.


- Số người từng độ tuổi, tổng số nam, nữ.


- Trình độ văn hóa.


? Người ta thường biểu diễn tổng số dân bằng mô hình nào ?
- Biểu diễn tổng số dân bằng tháp tuổi.

TL: Tháp tuổi.


- GV treo tháp tuổi lên bảng.
(H11- SGK - phóng to).


? Nhìn vào tháp tuổi cho ta biết điều gì ?


TL: - Tổng số nam, nữ phân theo từng độ tuổi.
- Số người trong độ tuổi lao động.


- GV hướng dẫn quan sát tháp tuổi.


- Số bé trai (bên phải), bé gái (bên phải).


+ ở tháp tuổi 1: Đều ~ 5,5 triệu.
+ ở tháp tuổi 2: Khoảng 4,5 triệu bé trai và gần 5 triệu bé gái.


+ Số người trong độ tuổi lao động (màu đỏ).


? Hình dạng của 2 tháp tuổi này khác nhau như thế nào ?
- HS quan sát trả lời.
- GV chuẩn xác.
+ Hình dạng:
T1: Đáy rộng, thân thon dần.
T2: Đáy thu hẹp, thân phình rộng ra.

GV cho HS quan sát thêm tháp tuổi của Singapo.


? Nhìn vào tháp tuổi này em có nhận xét gì ?


GV phân tích:


- Đây là một kiểu tháp tuổi chuyển tiếp. Thể hiện sự thay đổi kết cấu dân số theo độ tuổi từ các nước có dân số trẻ chuyển sang nước có dân số già. Tháp có dạng phình ra ở giữa và thu hẹp về 2 phía trên và dưới. Đáy tháp thu nhỏ chứng tỏ tỉ suất sinh giảm rất nhanh. Từ lứa tuổi 20 trở lên, tháp tuổi giống như tháp của một số nước có dân số trẻ.


- GV kết luận.



2. Dân số thế giới tăng nhanh trong TK XIX và XX.

? Các số liệu thống kê và điều tra